RozpoznawaniePOChP

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to niejednorodna choroba płuc charakteryzująca się przewlekłymi objawami ze strony układu oddechowego (duszność, kaszel, odkrztuszanie plwociny) spowodowanymi nieprawidłowościami w drogach oddechowych (przewlekłe zapalenie oskrzeli i/lub rozedma płuc), które powodują postępujące, trwałe ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe¹.

Głównymi czynnikami prowadzącymi do POChP są palenie tytoniu oraz wdychanie toksycznych cząstek i gazów. Częstość występowania POChP jest znacznie wyższa u palaczy i byłych palaczy w porównaniu z osobami niepalącymi, u osób w wieku ≥ 40 lat w porównaniu z osobami < 40 lat oraz u mężczyzn w porównaniu z kobietami. Szacuje się, że częstość występowania POChP na świecie wynosi 10,3%¹.

Osoby z POChP zwykle skarżą się na postępująca duszność, nasilającą się podczas wysiłku, przewlekły kaszel lub odkrztuszanie plwociny, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, zmęczenie, ograniczenie aktywności, nawracające infekcje dróg oddechowych. Niewielka obturacja (zwężenie) oskrzeli jest początkowo odczuwalna jedynie podczas szybszego i głębszego oddychania, towarzyszącego np. wysiłkowi. W miarę postępu choroby zmiany stają się na tyle zaawansowane, że objawy występują również w spoczynku^1,2.

Do rozpoznania choroby konieczne jest wykonanie badania spirometrycznego. Pozwala ono ocenić stopień zwężenia dróg oddechowych (oskrzeli) i stwierdzić, czy jest ono odwracalne (ulegające poprawie pod wpływem leków rozkurczających oskrzela) czy też nieodwracalne, czyli takie, które nie ulega poprawie pod wpływem leków rozkurczających. Nieodwracalna obturacja oskrzeli jest najważniejszą cechą POChP^1,2.

POChP to choroba postępująca a w jej przebiegu mogą pojawiać się zaostrzenia. Zaostrzenia to epizody ostrego nasilenia objawów ze strony układu oddechowego. Zaostrzenia mogą być wywołane wieloma różnymi czynnikami, np. infekcjami dróg oddechowych czy zanieczyszczeniami środowiska. Podczas zaostrzeń nasila się zapalenie dróg oddechowych, co skutkuje zwiększeniem duszności.
Zaostrzenia znacząco wpływają na stan zdrowia chorego, zwiększają tempo pogarszania się czynności płuc i pogarszają rokowanie, dlatego w terapii POChP bardzo ważne jest unikanie zaostrzeń.

Leczenie POChP musi być zindywidualizowane w zależności od nasilenia objawów, uszkodzenia dróg oddechowych i częstości występowania zaostrzeń. Regularne stosowanie zaleconych przez lekarza leków prowadzi do zmniejszenia objawów, częstość i nasilenia zaostrzeń oraz poprawia tolerancję wysiłku i ogólny stan zdrowia.

Stan zdrowia chorego z POChP można ocenić na podstawie kwestionariusza CAT™, składającego się z 8 pozycji opisujących: kaszel, ilość odkrztuszanej plwociny, duszność podczas wchodzenia pod górę, ograniczenia codziennej aktywności z powodu duszności, jakość snu i uczucie zmęczenia.

1. GLOBAL STRATEGY FOR THE DIAGNOSIS, MANAGEMENT, AND PREVENTION OF CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE (2023 REPORT)
2. https://www.mp.pl/pacjent/pochp/podstawoweinformacje/54198,przewlekla-obturacyjna-choroba-pluc-pochp