Rozpoznawanieastmy,

Astma jest powszechną, przewlekłą chorobą układu oddechowego, dotykającą 1-18% populacji w różnych krajach. Charakteryzuje się zmiennymi objawami świszczącego oddechu, duszności, ucisku w klatce piersiowej i/lub kaszlu i zmiennym ograniczeniem wydechowego przepływu powietrza. Objawy zmieniają się w czasie i mogą mieć różną intensywność. Ustępują samoistnie lub w odpowiedzi na lek rozszerzający oskrzela.

Astma jest zwykle związana z nadreaktywnością oskrzeli na różne bodźce oraz z przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych. Typowe dla astmy są następujące objawy: świszczący oddech, duszności, kaszel i/lub ucisk w klatce piersiowej (występowanie więcej niż jednego z tych typów objawów); nasilanie się objawów w nocy lub wczesnym rankiem; zmienność objawów w czasie i różne ich nasilenie; nasilanie objawów przez infekcje wirusowe (przeziębienia), ćwiczenia fizyczne, ekspozycję na alergeny, zmiany pogody, śmiech lub czynniki drażniące, takie jak spaliny samochodowe, dym lub silne zapachy.

Jeżeli występują objawy takie jak: izolowany kaszel bez innych objawów ze strony układu oddechowego; przewlekła produkcja plwociny; duszność związana z zawrotami głowy, uczuciem pustki w głowie lub mrowieniem obwodowym; ból w klatce piersiowej, duszność wywołana wysiłkiem fizycznym z głośnym wdechem - prawdopodobnie przyczyną dolegliwości nie jest astma.
Badaniem oceniającym funkcje płuc, wykonywanym w celu potwierdzenia obecności astmy, jest spirometria.

U osób chorujących na astmę, przyjmujących leki, bardzo ważna jest prawidłowa kontrola choroby. Można ją ocenić obserwując występujące objawy przez co najmniej 4 tygodnie. Przy prawidłowo leczonej astmie/prawidłowo kontrolowanej chorobie: objawy w dzień nie występują częściej niż dwa razy w tygodniu, brak jest nocnych wybudzeń z powodu astmy, nie ma konieczności używania doraźnie leków rozszerzających oskrzela (ratunkowych) częściej niż dwa razy w tygodniu a choroba nie powoduje ograniczenia normalnej aktywności. Jeżeli więc chorujesz na astmę i obserwujesz u siebie niepokojące objawy - koniecznie skonsultuj się z lekarzem, ponieważ niekontrolowane objawy astmy są ważnym czynnikiem ryzyka zaostrzeń.

Czynniki mogące prowadzić do zaostrzeń astmy to: wysokie zużycie leków doraźnie rozszerzających oskrzela (ratunkowych) (≥3 pojemniki zawierające 200 dawek rocznie); niestosowanie się do zaleceń w kwestii leczenia wziewnymi glikokortykosteroidami (leczenie przeciwzapalne – kontrolujące chorobę); otyłość; przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok; choroba refluksowa; alergia pokarmowa; ciąża; ekspozycja na dym tytoniowy, alergeny; oraz zanieczyszczenie powietrza.

Na podstawie: GINA 2022 Global Initiative for Asthma, Inc