Leczenieastmy

Astma oskrzelowa, jako przewlekła choroba układu oddechowego, wymaga długotrwałego leczenia i systematycznej oceny wyników prowadzonej terapii. Celem leczenia astmy jest zmniejszenie nasilenia objawów choroby i ryzyka wystąpienia zaostrzeń oraz ograniczenie postępu choroby.

W procesie leczenia kluczowe znaczenie ma współpraca pacjenta i lekarza. Dla lekarza niezwykle istotne jest w jaki sposób pacjent przekazuje informacje o występujących objawach choroby, natomiast dla pacjenta priorytetem powinno być przestrzeganie zaleceń lekarskich.^1,2

Obecnie w leczeniu astmy stosowane są przede wszystkim leki wziewne, czyli takie, które przyjmujemy z różnego rodzaju inhalatorów. Większość chorych otrzymuje dwa rodzaje leków: leki kontrolujące chorobę - przeciwzapalne (są to przede wszystkim leki nazywane potocznie sterydami) oraz leki rozszerzające oskrzela (tzw. leki doraźne, stosowane w celu zmniejszenia duszności).² Zdarza się, że oba leki można przyjmować z jednego inhalatora.

Leki kontrolujące chorobę należy stosować regularnie, niezależnie od tego czy objawy choroby występują czy nie. Hamują one proces zapalny w oskrzelach, przez co zmniejszają szansę na kolejne wystąpienie duszności.²

Ważne jest aby pamiętać, ze brak objawów choroby nie oznacza, że można zakończyć leczenie. Samowolne odstawienie leków przeciwzapalnych sprzyja nasileniu objawów choroby i zwiększa ryzyko wystąpienia duszności.^1,2

Leki doraźne stosuje się w przypadku nagłego nasilenia objawów astmy lub profilaktycznie np. przed wysiłkiem fizycznym, który u części pacjentów z astmą może wywołać skurcz oskrzeli. Ich zadaniem jest szybkie rozszerzenie oskrzeli i zmniejszenie duszności. Lek taki pacjent z astmą powinien mieć zawsze przy sobie, aby móc go przyjąć jak najszybciej w razie wystąpienia objawów.²

Decyzję o wyborze konkretnych leków i sposobu ich stosowania zawsze podejmuje lekarz biorąc pod uwagę nie tylko samą chorobę ale też np. sprawność manualną pacjenta i jego styl życia w kontekście wyboru rodzaju inhalatora. Bardzo ważne jest aby pamiętać, że każdy inhalator wymaga innej obsługi. Błędy w stosowaniu inhalatorów są częstą przyczyną nasilenia objawów choroby, dlatego niezwykle ważne jest dokładne zapoznanie się z ulotką informacyjną przed zastosowaniem konkretnego leku.^1,2

Lekarz powinien wspólnie z pacjentem opracować pisemny plan leczenia. Opisuje on w jaki sposób należy stosować zalecone leki, jak monitorować objawy choroby, jakie sytuacje wymagają zgłoszenia się do lekarza, a kiedy pacjent może samodzielnie zmodyfikować leczenie. Dodatkowo pisemny plan leczenia powinien zawierać informacje jak pacjent powinien się zachować w przypadku wystąpienia zaostrzenia, a także z kim, i w jaki sposób się skontaktować, w przypadku braku skuteczności leczenia.^1,2

1. Global Strategy for Asthma Management and Prevention (GINA 2022 REPORT)
2. Mejza F. Co to jest astma i jakie są jej przyczyny? Medycyna Praktyczna Dla Pacjentów; https://www.mp.pl/pacjent/astma/wszystkooastmie/cowartowiedziec/222169,astma dostęp 27.03.2023